[Ý nghĩa cuộc sống] (1) Vũ trụ của thần thoại

Chúng ta sinh ra từ đâu? Tương lai chúng ta ra sao? Chúng ta sống vì điều gì? Chúng ta muốn gì và cần làm gì?

Haha, đây là những suy tư dạng “ý nghĩa của cuộc sống?“, và khả năng cao là kha khá trong số người đọc sẽ cười vào mặt tôi vì đây là các câu hỏi quá đỗi ngây ngô mà chỉ có tụi nít ranh tò mò đến ngốc nghếch mới mở miệng ra hỏi.

Thành thật mà nói thì tôi thấy đúng là chúng ta nên thấy buồn cười vì những câu hỏi quan trọng nhất lại thường chỉ được đặt ra bởi trẻ nhỏ. Với tư cách là người lớn (tự phong), tôi luôn muốn thử điên khùng trả lời tụi nó tới cùng xem sao.

Chúng ta sinh ra từ đâu?

Một cách thấu đáo, câu trả lời cho câu hỏi này phải ở dạng truy hồi liên tiếp. Tức là “chúng ta do tổ tiên sinh ra”, “tổ tiên do vượn/khỉ tiến hóa thành”, “vượn, khỉ được tiến hóa từ các dạng sinh vật bậc thấp hơn nữa”, … “sự sống khởi sinh từ trái đất“, “trái đất và hệ mặt trời là một phần của vũ trụ”, “vũ trụ sinh ra từ  đâu?

Chuỗi câu hỏi rất dài, nhưng cũng không hề có vấn đề gì nếu tất cả đều được trả lời và kiểm chứng thỏa đáng. Cái khổ đau ở đây chính là nhân loại hàng trăm triệu năm nay, theo chừng mực nào đó, đã hợp sức giải quyết hầu hết các câu hỏi trên, trừ hai câu hỏi in đậm thì vẫn chưa được trả lời thấu đáo, thậm chí còn đang có nhiều đáp số khác nhau.

Tôi chỉ muốn đề cập tới hai câu hỏi còn bỏ ngỏ, vì tôi tin là mọi người đều có khả năng hiểu và tìm lại được các câu trả lời đã được công nhận là đúng đắn cho các câu còn lại. Tôi cũng sẽ vậy, khi bọn trẻ hỏi những câu đó thì cứ túc tắc tìm mà kể lại thôi.

Bài viết này cố trả lời câu hỏi in đậm ở cuối chuỗi câu hỏi truy hồi, trong góc nhìn của niềm tin đã được duy trì từ thưở con người vẫn còn ăn lông ở lỗ. Vũ trụ tới từ đâu?

Vũ trụ của thần thoại

Vũ trụ có quả trứng có vỏ là hai nửa âm dương và nở ra Bàn Cổ, Ngài là vị thần khai thiên lập địa, sống 18 vạn năm, khi chết thân thể Ngài biến thành hồ sông non núi, đôi mắt Bàn Cổ biến thành mặt trời và mặt trăng còn màn đêm buông ra từ mái tóc. Một trong ba con của Ngài là Nữ Oa đã tạo ra loài người. Con người được các vị thần che chở cùng khai phá vũ trụ và sinh sôi nảy nở tới ngày nay.

Nếu không thích thần thoại Trung Quốc, chúng ta có thể tham khảo câu chuyện của người Ai Cập: Thần mặt trời RA sinh ra từ một quả trứng trôi nổi, Người ra đời mang lại ánh sáng và sức sống và tiếp tục sinh ra muôn loài. Thần thoại Hi Lạp cũng bắt đầu từ một hỗn mang (Chaos) không thể mô tả, các vị thần chủ chốt tạo ra nên vạn vật bước ra từ đó: thần bầu trời (Uranus) hay đất mẹ (Gaia), thậm chí địa ngục (Lazarus)… loài người được tạo ra từ một trong các vị thần kế nhiệm sau đó.

Hoặc không thì Thiên Chúa – đấng chung tối cao và ở nhiều dạng quyền năng và tên gọi khác nhau của Hồi giáo, Thiên chúa giáo, Ấn Độ giáo… – đã sáng tạo ra trời đất. Ban đầu chỉ toàn bóng tối, và người nói: “Phải có ánh sáng” – tức thì ánh bình minh tràn ngập nơi nơi, nhưng ngài vẫn giữ nửa thời gian là bóng tối để đảm bảo tỉ số hòa 1-1 cho đêm và ngày. Để cho Thiên chúa và tình thương của người được hiện diện khắp nơi nơi, người tạo ra Adam, Eva rồi ra lệnh rằng: “loài người phải thống trị mặt đất và làm theo hình ảnh của ta”. Về bản chất người dạy chúng ta chinh phục thế giới và phát huy tình yêu của người.

Ở trên là các câu trả lời từ những người kể chuyện, chúng ta không biết cụ thể họ là ai, chỉ biết rằng rất nhiều người  đã tin vào đó, họ hội họp và kể lại cho nhau nghe mỗi khi có dịp, nhiều tới mức những câu chuyện đã trở thành triết lý và tư tưởng mà ngày nay ta vẫn gọi là tôn giáo.

Dễ thấy rằng có hai loại câu trả lời mâu thuẫn lẫn nhau: Một cho rằng vũ trụ được Thiên chúa (Chúa) sáng tạo ra – tức là có một điểm bắt đầu (sáng thế). Còn một cho rằng vũ trụ không có điểm bắt đầu, tới từ hư vô, sinh sôi nảy nở, không có kết thúc, vận hành đúng như nhận thức của Phật giáo: vô cực sinh thái cực (0 tới 1), thái cực sinh lưỡng nghi (1 tới 2), lưỡng nghi sinh tứ tượng (2 tới 4)… và con người là một trong vô vàn vạn vật sinh ra phía sau.

Câu trả lời đã có: một vũ trụ của Chúamột từ Hư vô. Hai tư tưởng này nhìn chung là loại trừ lẫn nhau và sẽ chỉ có một là đúng, hoặc cùng sai, hoặc cùng đúng theo nghĩa phải cùng mở rộng tới một phạm vi bao trùm cả hai.

Cho dù là thế nào đi nữa thì những lời người kể chuyện là không thể kiểm tra được. Chúng ta chưa ai được nghe đoạn ghi âm giọng nói nào của Chúa, không được nhìn thấy đôi mắt rực lửa của thần RA hay ngắm nhìn vườn địa đàng trong một thước phim dù chỉ là đen trắng. Bởi lẽ đó, vẫn còn rất nhiều người hoài nghi về nguồn gốc vũ trụ từ những triết lý tôn giáo giải thích thế giới bằng thần thoại.

Vì vậy, chúng ta sẽ gặp rắc rối, với những đứa bé đa nghi và lì lợm thì không dễ gì thuyết phục nổi chúng chỉ bằng niềm tin và những câu chuyện. Bọn chúng nhất định sẽ tổ chức bao vây bằng việc hỏi “tại sao” liên tiếp. Ngay cả khi có khua môi múa mép, lừa phỉnh hay lấp liếm được nghi vấn trong nhận thức còn non nớt của bọn trẻ thì cũng chỉ thêm một câu thôi (mà tôi tin đứa nào cũng hỏi được): “Hư vô và Chúa có mẹ không?”, đó sẽ là phát súng ân huệ cho cái “tri thức người lớn” tự phong của chúng ta. Câu hỏi đó là tối thượng và ai cũng phải cứng đờ cả họng – nó vượt quá mọi trải nghiệm và hiểu biết của con người. Đó là nút thắt của câu hỏi “Vũ trụ tới từ đâu?” mà chúng ta vẫn chưa cởi được.

Quay lại với những người kể chuyện. Họ không có tranh ảnh, không quay phim, nhưng may  mắn thay ngày nay chúng ta có những thứ đó nhờ thành tựu của một cái gọi là khoa học. Chúng ta đang hi vọng cuối cùng rồi sẽ được chụp chung một tấm hình với Chúa hay du hành vào hư vô một chuyến. Tình hình tới nay vẫn mịt mờ và bản chất là ta chưa có câu trả lời khá hơn về mặt kết quả so với những người kể chuyện.
Nhưng những tấm hình và thước phim ít nhất cũng khá thú vị, sẽ giúp chúng ta kéo dài được thêm ít thời gian với lũ trẻ.

To be continued…

Advertisements

2 thoughts on “[Ý nghĩa cuộc sống] (1) Vũ trụ của thần thoại

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s