[Ý nghĩa cuộc sống][6 – Phần cuối] Chúng ta thật sự tìm kiếm ý nghĩa nào?

Tương lai chạy trốn

Chúng ta đã đi một hành trình dài.

Từ một “hạt” ngẫu nhiên sinh ra từ hư vô, ngẫu nhiên ở đây có nghĩa là chúng ta không thể biết vì sao điều đó lại xảy ra. Văn hoa mà nói thì hạt nảy mầm, nhưng kì thực là nó nổ – thứ ta vẫn gọi là Big Bang. Hoặc, cũng có thể, một chúa trời chăm chỉ đã cần mẫn thiết kế vào gieo trồng cẩn thận trong vườn địa đàng, một trong những hạt giống hoàn hảo của ngài đã “nổ mầm” cái bùm như vậy.

Khoảng 13 tỉ năm trôi qua, hạt giống đó giờ đã lớn lắm, chứa cả trái đất, mặt trời, giải ngân hà và cả những nơi chúng ta còn chưa bao giờ được nhìn thấy. Bên trong hạt giống đó vận hành một quy luật lạ kì, nơi có khả năng tạo ra một dạng vật chất có thể tự tái tạo chính mình – sự sống.

Thêm “một thoáng” vài trăm triệu năm nữa, “sự sống” rồi cũng con đống cháu đàn, tù trưởng của chúng là con người – có một khả năng đặc biệt: nhận thức được vũ trụ và tự biết đặt ra câu hỏi về ý nghĩa sự tồn tại của mình.

Con người thực sự vẫn chưa biết được rằng vũ trụ đang chở che cho chúng là ngôi nhà do Chúa tạo ra và sắp đặt trước tất cả, hay muôn loài chỉ sinh ra từ một dị biệt ngẫu nhiên và sự sống sinh ra cũng chỉ là quy luật của sự tình cờ không thể dự đoán hay kiểm soát. Câu hỏi về cội nguồn vẫn đang bế tắc một cách đáng xấu hổ cho giống loài vẫn tự xưng là đỉnh cao của vũ trụ.

Mù tịt chuyện quá khứ nhưng con người không biết chịu thua, họ đi tìm câu trả lời của tương lai. Đáng buồn thay lại phải ngã ngửa ra chỉ vì tìm được đáp án: họ bị bỏ lò nướng chín trước, rồi được bảo quản bằng tủ đông, vĩnh hằng.

Loài người vốn tự cho rằng có thể kiểm soát được cuộc sống và số mệnh, nên khi nhận thức được hiện thực nghiệt ngã này, những kẻ lạc quan nhất cũng trở thành âm u sầu não.

Từ chỗ vẫn tưởng rằng thế giới này sinh ra để cùng nhau múa ca và hưởng thụ, ý nghĩa cuộc sống của chúng ta trở thành việc hoang mang đi tìm lối thoát cho chính mình.

 

Hai lối thoát

Tương lai tiêu điều khiến nhân loài tuyệt vọng, nhiều người lộn lại tìm hiểu quá khứ một lần nữa hòng mở ra một con đường máu. Tuy chưa xác định được cụ thể, nhưng chỉ có thể có hai trường hợp: hoặc chúng ta sinh ra từ tình yêu của Chúa, hoặc tình cờ bật lên từ hư vô – như một chú cá thình lình tung mình khỏi mặt hồ phẳng lặng.

Để trở về với tình yêu vô hạn của Chúa, hãy trở thành hiện thân của người trên trái đất này, hãy yêu thương muôn loài hơn chính bản thân mình. Hãy thành tâm, hãy nhiệt lòng, hãy dấn thân và luôn để tâm hồn đầy ắp bao dung thiện lành… Phật giáo hay đạo hồi đều có những giáo lý tương tự lẫn nhau và đều răn chúng ta một thông điệp duy nhất: hãy tu tâm dưỡng tính để tiến hóa về tâm linh và tinh thần, để mọi thức cảm thoát khỏi sự sinh diệt của vũ trụ vật chất, để cuối cùng bằng con đường linh thức, chúng ta trở về được nơi chúng ta đã sinh ra – vô cực niết bàn, hay thiên đường tình yêu của Chúa.

Dù không có chúa phật hay ma thần thì chúng ta vẫn còn nguyên cơ hội. Nếu mọi chuyện là ngẫu nhiên thì không thể có chuyện chỉ có đúng một vũ trụ bật ra từ hư vô được, nhất định phải có nhiều hơn. Trong trường hợp đó khoa học kĩ thuật sẽ giúp chúng ta tồn tại khi đạt tới trình độ du hành trong siêu không gian nhiều chiều để di cư tới những vũ trụ thân thiện khác. Đen đủi tới độ vũ trụ của chúng ta là duy nhất đi nữa, thì vào lúc 23 giờ 59 phút cuối ngày trước tận thế, cỗ máy thời gian vẫn có thể đưa tất cả quay trở về quá khứ ấm áp hơn để bắt đầu lại từ đầu. Thật giống câu chuyện Moses đã tách biển dẫn người Do Thái trốn thoát khỏi Ai Cập và chiếc thuyền lớn của Noah cứu muông thú khỏi trận đại hồng thủy làm sao chứ.

Hai lối thoát, nhưng chung một số mệnh duy trì sự tồn tại – ý nghĩa tồn tại của chúng ta.

 

Sứ mệnh chung

Con người, không khác được, hoặc phải trở về dưới đôi chân của Chúa trời, hoặc phải làm được phi thuyền xuyên không thời gian ngay trước cái ngày quả cầu lửa rơi trúng đầu chúng ta. Ngày đó cách xa một tỉ năm nữa, thời gian vẫn còn.

Nhưng những điều trên không có nghĩa rằng ai cũng phải lao đầu vào Phật học, đọc kinh Bible hay nghiên cứu miệt mài như một nhà khoa học. Chúng ta có nhiều tỉ người chung một mục đích và có thể phân chia công việc sao cho hài hòa.

Bạn được chọn làm bác nông dân chăm lo cày cấy, làm ra lương màu nuôi sống các cha sứ, tăng phật, nhà vật lý, toán học… để rồi cha sứ có thể cứu rỗi họ, hoặc các nhà khoa học có thể làm phi thuyền đưa gia đình họ trốn thoát sau này.
Truyền đạo hay nghiên cứu khoa học thì cũng đều mệt óc, làm một ca sĩ hay diễn viên giúp con người thư giãn và sáng tạo cũng không phải là tệ. Thậm chí người ăn mày đáng thương cũng có thể dấy lên lòng trắc ẩn trong một vĩ nhân và gieo mầm cho họ tinh thần thay đổi thế giới…

Tất cả chúng ta, dù là ai, lựa chọn và hành động thế nào, đều đang trực tiếp hoặc gián tiếp tác động vào tiến trình lịch sử của sứ mệnh loài người trong vũ trụ. Và thực sự là nếu biết cách, thì tác động của kẻ ăn mày khốn khổ cũng quan trọng như một nhà khoa học thiên tài – trong công cuộc thực hiện mục tiêu chung của nhân loài.

Bất hạnh của con người là ở chỗ thường thì người ăn mày không biết cách để làm và cảm nhận được tác dụng của mình, họ chỉ thấy đau khổ. Người nông dân đôi khi cảm thấy mình nghèo hèn và nghệ sĩ thì thấy cô đơn lạc lõng… cho dù họ có yêu thích công việc của mình đi nữa.

Vấn đề chung của những người thường xuyên cảm thấy như vậy có vẻ là do đã không liên kết được công việc và hành động của mình tới ý nghĩa và sứ mệnh chung của cộng đồng họ đang sống.
Nếu quả thật như vậy thì bước đệm của họ là cần có được hiểu biết về mục tiêu của cộng đồng trước (rộng hơn và cuối cùng là mục tiêu của loài người). Sau đó, quy chiếu cụ thể vào bản thân để thấy được mối liên hệ từ việc mình làm tới sứ mệnh chung, từ đó mang lại cảm nhận về ý nghĩa của điều mình đang thực hiện.
(Họ sẽ không thích cái suy nghĩ cần phải hiểu những điều lớn lao để giải thích cho những nhỏ nhặt trong cuộc sống cá nhân, cũng không thích suy nghĩ rằng cuộc sống độc nhất vô nhị của mình là phục vụ mục đích chung. Nhưng họ không bao giờ thay đổi được thực tế rằng chúng có liên quan đâu)

 

Chúng ta thực sự tìm kiếm ý nghĩa gì?

Khi một phật tử được vãn sanh (về cõi niết bàn), con chiên ngoan đạo được lên thiên đường (đến với tình yêu của chúa), một lãnh tụ mang lại tự do cho một dân tộc hay một nhà khoa học phóng con tàu vũ trụ vào không gian mang theo khát vọng sống sót của loài người. Công lao và niềm tự hào cần phải được cảm nhận trong cả bác nông dân – đã làm ra lương thực nuôi dưỡng những con người thành công, trong các nghệ sĩ – đã luôn làm mới đầu óc sáng tạo cho nhân loại, và cả những người bất hạnh – đã làm khơi dậy lòng trắc ẩn của các vĩ nhân có khả năng thay đổi thế giới tốt đẹp hơn.

Lẽ tự nhiên nói rằng chúng ta sẽ luôn hạnh phúc và làm tốt hơn khi nhìn thấy ý nghĩa tích cực của những điều mình làm. Nếu mỗi người tạo được mối liên kết để có được những cảm nhận về ý nghĩa như vậy, ý nghĩa của thành công sẽ được cộng hưởng gần như vô hạn.

Như vậy “ý nghĩa cuộc sống” là một thứ có vẻ như bất biến, nguồn gốc của nó là sứ mệnh của nhân loài – tồn tại bất tử. Một dẫn xuất từ sứ mệnh chung tới mỗi cá nhân làm cho nó tồn tại ở các hiện trạng và công việc khác nhau.
Khi lần ngược trở lại tới sứ mệnh chung này, giống như cuộc hành trình, người ta đi qua nhiều điểm dừng chân và đôi khi kết luận đó là điểm cuối cùng – gây ra nhiều câu trả lời khác nhau về ý nghĩa cuộc sống. Nếu chẳng may chúng ta chưa từng nghỉ chân ở nơi họ nói thì thành ra họ làm ta bối rối. Sự thật nằm ở điểm cuối cùng (cũng có thể gọi là điểm bắt đầu) – chung cho tất cả và chỉ có một.

Té ra thì không cần phải là nghệ sĩ mới ngầu, lãnh tụ hay nhà khoa học mới oai, thứ chúng ta thực sự tìm kiếm lại chỉ là cách thức hiểu và nắm bắt được quy luật dẫn xuất từ điều mình đang làm tới một ý nghĩa cuối cùng – một bản đồ có đường kết nối nơi chúng ta đang đứng tới điểm chung của mọi người.
Hiểu được tấm bản đồ giống như mở được nút thắt trong não bộ, kết nối thông suốt cho những vùng đang ứ đọng những trăn trở và băn khoăn về ý nghĩa cuộc đời như những hạt giống không biết của cây gì. Kết nối mang tới nguồn dinh dưỡng, đưa hạt giống tới những vùng đất màu mỡ hơn, nảy mầm cao lớn để chúng ta có thể thưởng thức hương hoa thơm hoặc nếm trái ngọt ngay trong tâm hồn của mình.
Chúng ta phải học tập để có được nhận thức này, nó là điểm bùng phát bắt bộ não sản sinh ra niềm vui và ý nghĩa cho cuộc sống và hiện thực, thay vì cố thay đổi hiện thực cho thỏa mãn nhận thức hiện tại. Toàn bộ câu chuyện này đang cố gắng là một mô tả của con đường đó.

 

Lời kết:

Toàn bộ các câu chuyện tôi đã kể là một tóm lược tham lam về lịch sử của vũ trụ, sự sống và con người, nội dung đôi khi đi quá xa nhưng là có chủ ý. Tất cả phục vụ việc cung cấp hiểu biết về sứ mệnh của con người, tôi tin rằng đó là bước đệm quan trọng để mỗi người liên kết được ý nghĩa trong hành động của bản thân với mục tiêu chung của cộng đồng và xã hội, từ đó nhìn ra được ý nghĩa trong công việc và cuộc sống. Vì vậy tôi đã trình bày một cách đầy đủ và trọn vẹn nhất trong khả năng của mình để đề phòng việc thiếu sót thông tin.
Về mặt văn phong, nếu còn lỗi hoặc chưa hay thì không phải chủ ý mà do trình độ.

Nếu tôi chưa làm bạn hiểu được điều gì đó quan trọng , hi vọng bạn sẽ còn quay lại đọc khi tôi đã cải thiện nội dung tốt hơn.
Nếu bạn đã hiểu được điều gì đó quan trọng, tôi chúc bạn may mắn trong các công việc và quyết định tiếp theo của mình.
Nếu bạn có những góc nhìn phong phú, mới lạ khác, xin cho tôi may mắn được học tập và thảo luận cùng.

Xin chân thành cảm ơn các bạn đồng hành tới những dòng cuối cùng này.

Hết

Advertisements

6 thoughts on “[Ý nghĩa cuộc sống][6 – Phần cuối] Chúng ta thật sự tìm kiếm ý nghĩa nào?

  1. Đọc lần một không hiểu gì, sau khi đọc vài tài liệu về nguồn gốc vũ trụ, đọc lại bài của Tùng mới thấy hiểu. Hehe, cám ơn Tùng.

    Like

  2. Em chào Anh,
    Đọc xong mà E hoang mang quá. Thật sự thì E không hiểu hết được những gì A viết. Chắc E phải bồi dưỡng tư duy thêm mới được.
    Dù sao thì E cũng cảm ơn A.

    Like

    1. Hi Huy. Anh nghĩ việc em thấy hoang mang xuất phát từ việc anh truyền tải thông tin và ý tưởng còn chưa sáng rõ nhiều hơn, nên em đừng lo lắng. Tương lai anh nhất định sẽ chỉnh sửa cho dễ hiểu hơn.
      Anh thấy vui khi em quan tâm, cảm ơn em nhiều.

      Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s