Tiền bạc hay những cuộc phiêu lưu?

Tháng 9 năm 2016. Những ngày thu Hà Nội mát lành và lãng mạn, thật dễ làm người ta nói lời đồng ý.

Tôi cũng đã nói một lời chấp thuận, chính xác hơn đó là một lựa chọn một trong hai, đồng nghĩa rằng lời đồng ý ở nơi này sẽ đi kèm một lời từ chối ở nơi khác. Câu chuyện sắp kể nói về hai lựa chọn này, tại sao chúng tôi đã theo một trong số chúng và vì sao tôi lại kể nó.

Tôi cần phải tóm tắt lại. Tôi có một bạn đồng hành, công việc của chúng tôi là tìm cách kinh doanh trên kiến thức rất tốt của cả hai trong lĩnh vực dữ liệu. Chúng tôi đã phát triển được một công cụ giúp các website tự động gợi ý tin tức phù hợp nhất với từng độc giả của họ (personalized content recommendation) và đã đi vào hoạt động trên website có hàng triệu lượt truy cập mỗi tháng, và miễn phí nữa. Dự án này đã phát triển được hai năm, với một mục đích ngây thơ: “giúp” các website phục vụ độc giả của họ tốt hơn. Dự án này mang tên racontent.com, bạn có thể sử dụng nó cho website của mình nếu muốn.

Dự án này được thực hiện bởi cậu bạn đồng hành và tôi, hai đứa thực hiện nó trong gần 2 năm và hơn nửa thời gian đó là… không thu nhập (cho tới hiện nay). Tuy nhiên, may mắn dường như đang đến với chúng tôi: một trong số chủ các website sử dụng dịch vụ của chúng tôi muốn mua dự án với số tiền mà có thể hai đứa chưa bao giờ được nhìn thấy. Họ cần một thời gian để định giá cụ thể sản phẩm. Và đó là lựa chọn đầu tiên.

Tất nhiên trong kinh doanh, khi chưa cầm được tiền thì không nói trước được gì. Nhưng ít nhất lời đề nghị này làm chúng tôi phấn khích phát sốt, khi thấy những gì mình làm đã xứng đáng có một giá trị. Giữa lúc này thì lựa chọn thứ hai ập tới.

Một người bạn khác, học cùng lớp cậu bạn đồng hành và tôi, cũng đang khởi nghiệp. Cậu này hợp tác với một doanh nhân khác để làm một sản phẩm về tài chính. Bên cậu ta có lợi thế rất lớn về vị trí và sản phẩm, nhưng đang gặp khó khăn toàn diện về con người. Cậu ta đưa ra một lời đề nghị chúng tôi gia nhập như những người đồng sáng lập để lèo lái sản phẩm bên đó. Lời đề nghị này không hấp dẫn bằng đề nghị mua dự án nọ. Sản phẩm này chưa hoàn thành, chỉ có cổ phần sáng lập mà không tiền hay lương bổng trong một thời gian không xác định trước. Cậu bạn này học cùng lớp chúng tôi, đội của cậu ta là một team giỏi và tốt bụng, chúng tôi như là hai mảnh ghép cuối cùng cho một công ty hoàn hảo về mặt con người – cậu ta làm chúng tôi tin như vậy.

Vâng, bạn đồng hành và tôi đang trong tình trạng không thu nhập được vài tháng, và giờ chúng tôi có hai lựa chọn: Một: có người trả rất nhiều tiền mua sản phẩm chúng tôi đã vất vả xây dựng, và trả thêm nữa để chúng tôi tiếp tục làm nó. Hai: một người bạn tốt bụng rủ chúng tôi vào một cuộc phiêu lưu mới, một cơ hội mới, không biết trước có thành công và điểm dừng hay không.

Khi phải ra quyết định, bạn đồng hành của tôi đồng ý để tôi quyết định lựa chọn này (tôi luôn biết ơn cậu ta về sự nhường nhịn này). Một con cừu cũng biết là nên chọn rau tươi thay vì rơm rạ. Ấy vậy mà chúng tôi lại chọn cắn rạ nhai rơm, quăng mình vào một thử thách mới. Chúng tôi chọn đội hình và công việc đang còn ngổn ngang của cậu bạn cùng lớp. Chúng tôi không suy nghĩ sâu xa về tương lai sản phẩm, mà chỉ tin rằng khi hai team trở thành một đội toàn những người bạn, thì chúng tôi có thể làm bất cứ điều gì.

Vâng, lại là chuyện niềm tin, mà chúng tôi đã rời hầm mỏ đã đào tới quặng của mình để… sang đào tiếp cùng với mấy thằng bạn mình tin tưởng. Những người biết tới điều này đã nói biết bao nhiêu lần rằng chúng tôi đã quá cảm tính và ngốc nghếch với quyết định này. Ngoài vợ tôi và một số ít những người quan trọng ra, tôi không đưa ra lời giải thích cặn kẽ nào cả.

Chúng tôi thật sự rất cần tiền, cậu bạn của tôi vợ đang mang bầu, và tôi cũng đã có một cô con gái cần chăm sóc. Chúng tôi đã lông bông không tiền trong nhiều tháng, trách nhiệm và áp lực đôi lúc làm chúng tôi như muốn gục ngã, cơ hội về mặt tiền bạc ở thời điểm đó dường như tới quá đúng lúc. Tôi đã suýt đồng ý, nhưng tình cờ là thời gian này chúng tôi đọc rất nhiều sách và dường như nó đã giúp chúng tôi càng rõ ràng hơn về việc mình thực sự muốn gì.

“Thành công là quá trình thực hiện được một điều xứng đáng”

Đây là khái niệm mà bản thân tôi luôn theo đuổi. Chúng ta đều tìm kiếm thành công, nhưng tôi không hiểu sao chúng ta không nói với nhau thành công cụ thể là gì để cùng đạt tới nó, quá đáng tiếc.
Chỉ duy nhất khái niệm “xứng đáng” là phải đo đếm theo nhu cầu của từng cá nhân. Còn lại thì đều rất rõ ràng, thành công là một quá trình (không phải mục tiêu) mà bạn phải thực hiện được (đến được mục tiêu) và đối với bạn mục tiêu đó là xứng đáng.

Tất nhiên, bạn phải thực hiện được mục tiêu, khi đạt được rồi thì mỗi khi hồi tưởng lại, bạn nhớ lại quá trình đó và một cảm xúc sẽ bùng lên. Nếu cảm xúc đó đại loại như một sự mãn nguyện, thì đó là một mục tiêu “xứng đáng“, chúc mừng. Còn nếu nó là sự nuối tiếc và day dứt, thì hành trình đó thực sự chưa kết thúc.

Chúng tôi có cảm giác gì ở dự án này? Khi còn là những gã choai choai muốn thay đổi thế giới, chúng tôi chỉ muốn giúp người ta thông qua thực hiện nó. Nhưng còn việc đã tới lúc kiếm tiền trên nó thì sao, nó có quan trọng không?

Chúng tôi đã tự đặt ra một câu hỏi để giải quyết điều này: nếu hiện tại đang có tiền rồi, thì chúng tôi có bán sản phẩm không? Đơn giản hơn quá nhiều: Không.
Mong muốn có nhiều tiền chẳng qua là một nhu cầu thiết yếu, chúng tôi đã ngây thơ khi không có kế hoạch kiếm tiền trong khi thực hiện dự án đó, đó mới là nguyên nhân gây ra rắc rối tài chính hiện tại, không phải việc dự án này buộc phải ra những đồng tiền.
Chúng tôi đã nhìn nhau cười suốt vào cái này các khung hình gợi ý của chúng tôi nhảy múa trên các website, niềm vui đó không thể nào thay thế được. Một đứa con tinh thần, dù nghèo khó bạn cũng sẽ không muốn bán, dù người mua là một người tốt có khả năng mang lại cho con bạn sự đủ đầy. Chúng tôi không bán.

Lựa chọn này là một thất bại về mặt tiền bạc, nhưng nó làm trái tim chúng tôi hạnh phúc, vì vậy nó xứng đáng. Và lựa chọn của chúng tôi có ý nghĩa rằng chúng tôi đặt vấn đề tiền bạc vào mục tiêu của cuộc phiêu lưu tiếp theo, nơi mà đội hình mới là một bức tranh đầy đủ các miếng ghép cho việc… kiếm tiền. Ở đội mới, chúng tôi sẵn sàng bán sản phẩm nếu được giá mà không hối tiếc – đó là một cuộc chơi khác, tính chất khác, thử thách khác. “Team hoàn hảo” ấy lần này có thể thành công, có thể thất bại – không biết trước được, nhưng một đội bao giờ cũng cùng nhau đi được xa, nhất là khi trong đó toàn những người bạn, chúng tôi muốn đi cùng họ.

Tóm lại, nói đúng sai thì không ổn, chỉ là chúng tôi có lý do và tầm nhìn rõ ràng cho sự dại dột này. Nhiều tháng không tiền bạc sắp tới sẽ cho chúng tôi một kĩ năng xoay sở mà 50 năm cuộc đời tiếp có lẽ sẽ có cơ hội sử dụng lại.

Tôi quyết định viết bài này vì nảy ra một mục đích tinh quái mang tính đánh cược có lợi cho bản thân.
Mục tiêu trong cuộc sống của tôi là giúp mọi người có cuộc sống tốt đẹp hơn bằng cách truyền tải thái độ, kiến thức và cảm hứng sống khát khao mà vẫn cân bằng đúng đắn. Vị trí người đứng đầu sẽ là nơi mang lại cơ hội lớn nhất cho tôi thực hiện được điều đó.
Vì vậy, nếu 10 năm tới tôi không thể trở thành một người ở một vị trí đứng đầu và có sức ảnh hưởng rất nhiều người, thì bài viết này sẽ trở thành bài học thất bại kinh điển về việc lựa chọn sai. Có điều ít ai muốn bới móc tài liệu từ một kẻ thất bại. Còn ngược lại, tôi sẽ lôi nó ra để để để khoác lác về tầm nhìn của mình như một chiêu bài làm tăng sức hấp dẫn. Tôi không thể cản được suy nghĩ láu cá này.

Ai sẽ là người cười cuối cùng? Có lẽ là tất cả chúng ta, hoặc cười người khác, hoặc cười chính mình, biết cách thì đều tốt cả.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s